Co to jest sweter?
Sweter to część garderoby na tułów, zwykle wykonana z dzianiny i noszona jako dodatkowa warstwa. Najczęściej ma rękawy, przód, tył i wykończenie wokół dekoltu, a klasyczny model zakłada się przez głowę. Swetry mogą być cienkie lub grube, gładkie lub o wyrazistym splocie. Wśród bliskich odmian jest kardigan z rozpięciem z przodu. Sama nazwa sweter nie oznacza jednak, że ubranie wykonano z wełny.
Jak rozpoznać sweter i jego odmiany?
Rozpoznając sweter, obejrzyj przede wszystkim strukturę materiału, kształt dekoltu i wykończenie rękawów. W wielu modelach widać oczka dzianiny i ściągacze przy szyi, mankietach albo dole. Sweter z dekoltem okrągłym układa się inaczej na koszuli niż wersja w serek. Golf ma wysoki kołnierz, a kardigan rozpięcie z przodu. Żaden z tych detali nie daje sam w sobie informacji o pełnym składzie włókien.
Dekolt okrągły
Klasyczne wykończenie wokół szyi bez zapięcia; sprawdza się jako dodatkowa warstwa.
Dekolt w serek
Wycięcie w kształcie V, często noszone z kołnierzykiem koszuli, o różnej głębokości.
Golf
Wysoki, niekiedy wywijany kołnierz okrywający szyję, niezależny od składu przędzy.
Kardigan
Sweter z rozpięciem na całej długości przodu, często na guziki lub zamek.
Jak powstaje sweter?
CottonWorks opisuje kilka sposobów wytwarzania swetrów. W jednym wcześniej przygotowaną dzianinę kroi się na elementy i zszywa; w innym oddzielnie dziane są panele przodu, tyłu i rękawów. W technologii wykonania całego wyrobu sweter może powstawać bez klasycznego krojenia i łączenia osobnych części. Nie wyciągaj z tego automatycznego wniosku, że jedna metoda jest zawsze lepsza. Sprawdź też jakość wykończeń i wygodę gotowego ubrania.
Jak dobrać rozmiar swetra?
Rozmiar z metki jest tylko punktem wyjścia. Obejrzyj, gdzie przebiega linia ramion, czy rękawy nie krępują ruchu i czy sweter nie napina się przy siadaniu. W luźniejszym fasonie obniżona linia ramion może być zamierzona. Ważna jest też długość względem spodni, koszuli i kurtki. Cienki sweter łatwiej umieścić pod marynarką, podczas gdy gruby wymaga odpowiednio dużo miejsca. Nie istnieje jeden centymetrowy wzór dla wszystkich sylwetek.
Dzianina, wełna i bawełna — co jest czym?
Dzianina określa budowę materiału z oczek przędzy, a wełna, bawełna i włókna syntetyczne opisują jego skład. Można więc mieć różne rodzaje dzianin z odmiennych przędz. W swetrach spotyka się m.in. wełnę, bawełnę oraz mieszanki; merino jest nazwą używaną przy wełnie, a nie osobnym krojem swetra. Samo słowo wełna nie gwarantuje braku mechacenia, konkretnej miękkości czy trwałości. Skład zawsze odczytuj z etykiety konkretnego egzemplarza.
Czy sweter jest elegancki?
Gładki i stosunkowo cienki sweter może pasować do mniej formalnej garderoby, na przykład do chinosów i koszuli. Gruby model z wypukłym wzorem częściej buduje swobodniejszy charakter zestawu. Golf zmienia wygląd szyi, a sweter z dekoltem w serek zostawia więcej miejsca na kołnierzyk koszuli. O odpowiedniości decydują cała stylizacja i sytuacja. Sweter nie zastępuje automatycznie stroju wymaganego na formalnym spotkaniu.
Z czym nosić sweter?
Sweter można łączyć z T-shirtem, koszulą, jeansami, chinosami i płaszczem, zależnie od pory roku oraz fasonu. Przy noszeniu pod marynarką sprawdź, czy materiał nie zbiera się pod pachami i na rękawach. Jeśli kołnierzyk koszuli wystaje spod dekoltu w serek, powinien układać się naturalnie. Zwróć uwagę na objętość: gruby splot i szeroki dół potrafią zmienić proporcje bardziej niż cienka, gładka dzianina.
Sweter, kardigan, golf i bluza — różnice
Sweter klasyczny, golf i kardigan należą do blisko spokrewnionych form dzianej garderoby, lecz różnią się kształtem przy szyi i zapięciem. Bluza z kolei ma zazwyczaj bardziej sportowy charakter, mimo że także może być wykonana z dzianiny. Dlatego najłatwiej porównywać faktyczną budowę, nie samą grubość czy sposób noszenia. Warto też oddzielić rodzaj wyrobu od składu włókien i nie nazywać każdego wełnianego ubrania swetrem.
Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Cecha | Sweter klasyczny | Kardigan | Golf | Bluza |
|---|---|---|---|---|
| Konstrukcja | Dzianina zakładana przez głowę, dekolt okrągły lub V | Dzianinowy ubiór z rozpięciem z przodu | Sweter z wysokim, często wywijanym kołnierzem | Ubiór zwykle o swobodnym lub sportowym kroju |
| Typowe zastosowanie | Codzienna albo uporządkowana dodatkowa warstwa | Regulowana warstwa do codziennych zestawów | Ubiór chroniący szyję lub element stylizacji | Strój codzienny i sportowy |
| Uwaga | Nie każdy jest z wełny | Rozpięcie odróżnia go od klasycznego puloweru | To fason, a nie nazwa włókna | Może być dzianinowa, ale ma inną konstrukcję |
Najczęstsze błędy przy wyborze swetra
Nie zakładaj, że każdy sweter jest wełniany, ani że bardzo gruba dzianina będzie zawsze bardziej trwała od cieńszej. Nie wybieraj rozmiaru wyłącznie na podstawie metki: sprawdź ramiona, rękawy i długość w ruchu. Pamiętaj też, że określenia takie jak merino nie są gwarancją konkretnej jakości wykonania. Najpoważniejszym błędem pielęgnacyjnym jest natomiast traktowanie jednej temperatury prania jako właściwej dla wszystkich swetrów.
Jak prać i suszyć sweter?
Przed praniem sprawdź symbole na metce. GINETEX wyjaśnia, że liczba w znaku wanny to najwyższa dopuszczalna temperatura, a kreski oznaczają delikatniejszy program. Nie każdy wełniany sweter można włożyć do pralki: Woolmark dopuszcza to, jeżeli pozwala etykieta. Przy suszeniu wełnianych dzianin Woolmark poleca rozłożenie na płasko w cieniu. Kieruj się jednak symbolami konkretnego ubrania, także przy suszeniu i prasowaniu. Unikaj uniwersalnych zaleceń niezależnych od metki.
Skąd wziął się sweter?
Victoria and Albert Museum wiąże część historii swetrów z rybackimi dzianinami guernsey, znanymi także jako gansey. Pod koniec XIX wieku takie ubiory rozszerzyły zastosowanie na rekreację i sport, m.in. golf czy tenis. W latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku sweter stał się rozpoznawalnym elementem mody. Muzeum wspomina też o wzorze Fair Isle popularyzowanym przez księcia Walii w 1921 roku. Nie oznacza to jednego wynalazcy wszystkich rodzajów swetrów.
Jak ocenić sweter w pięć minut?
Poświęć chwilę na oględziny dekoltu, ściągaczy, szwów i faktury dzianiny. Delikatnie sprawdź, czy ubranie nie ma przypadkowych zaciągnięć, a potem przymierz je w ruchu. Oceń ramiona, długość i swobodę pod kurtką lub marynarką, jeśli zamierzasz nosić je warstwowo. Przeczytaj metkę ze składem i pielęgnacją. Grubość, cena lub nazwa włókna nie zastąpią oceny konkretnego swetra.
Pytania i odpowiedzi
Czym sweter różni się od bluzy?
Sweter najczęściej kojarzy się z wyraźną strukturą dzianych oczek i charakterystycznym wykończeniem. Bluza bywa bardziej sportowa. Sam materiał nie wystarcza do rozpoznania.
Czy każdy sweter jest wełniany?
Nie. Swetry mogą powstawać z wełny, bawełny i mieszanek. Skład konkretnego wyrobu znajdziesz na metce.
Czym sweter z dekoltem V różni się od golfa?
Dekolt V zostawia odsłoniętą szyję; golf ma wysoki kołnierz. To różnica fasonu, a nie rodzaju włókna.
Czy sweter można nosić pod marynarką?
Tak, szczególnie cieńszy i gładki w mniej formalnym stroju. Sprawdź, czy rękawy i ramiona nie tworzą zgrubień.
Czy wełniany sweter można prać w pralce?
Tylko jeśli pozwala na to metka konkretnego modelu. Wybierz wówczas właściwy delikatny program zamiast uniwersalnej temperatury.
Jak suszyć sweter?
Woolmark zaleca suszenie wełnianej dzianiny rozłożonej na płasko w cieniu. Zawsze sprawdź też symbole na metce ubrania.
Męski Wymiar
Czytaj także w Męskim Wymiarze
Na blogu znajdziesz praktyczne teksty o stylu i codziennych wyborach.
Męski Wymiar — męski blog →


